WORD ABONNEE

kies nú voor een abonnement met korting

abonneer nú met korting

Dit is allemaal mogelijk met een kookeiland in de keuken

Met een kookeiland maak je van de keuken de gezelligste ruimte in huis. Het nodigt uit tot aanschuiven en kletsen terwijl de thuischef de lekkerste gerechten bereidt. En tijdens feestjes is het meestal dé plek waar iedereen te vinden is. Misschien denk je dat jouw keuken te klein is voor een keukeneiland, maar er zijn heel wat mogelijkheden om er toch een te realiseren.

keuken inspiratie
Handgemaakte tegels per m² vanaf € 3000,- (smink.studio). Ontwerp keuken via anoukb.com. Lampenvoet € 319,- lampenkap € 39,95 (lanena-home.com). Diepe borden € 24,95 (hkliving.nl). Bestek vanaf € 3,95 (dille-kamille.nl). Houten schaal op voet, 20×20 cm (Øxh) € 49,95, ronde snijplank € 41,95, houten schalen vanaf € 20,95, lepel € 10,95 (urbannatureculture.com). Grote kookpot vanaf € 61,30 (blackpottery.eu). Hoge snijplank van Bloomingville € 64,90, kandelaar van Bloomingville € 36,90, barkruk van Serax € 194,- (vtwonen.nl). Theedoek € 15,- (misterdesign.nl). Zwarte vaas van Willem van Hooff, prijs op aanvraag (willemvhooff.com).

Kenmerken van een kookeiland

Een kookeiland staat los in de keuken en kan verschillende functie hebben: van koken tot spoelen. Als je weinig vierkante meters hebt of het doortrekken van leidingen lastig is, dan kun je altijd nog voor een werkeiland kiezen. Een kookeiland kan ook voor verbinding zorgen in een woonkamer met open keuken. Je kunt hier met het uitzoeken van de materialen ook rekening mee houden. Het eiland hoeft er ook niet perse hetzelfde uit te zien als de rest van de keuken. Aan jou de beslissing of je er een blikvanger van maakt of het eiland laat blenden in de ruimte.

Mogelijkheden van een kookeiland

Wat voor soort kookeiland mogelijk is in jouw keuken ligt natuurlijk aan de het formaat en de vorm van de ruimte. Maar ook jouw wensen bepalen hoe jouw keukeneiland er uit komt te zien. Houd bij de keuze van het eiland allereerst rekening met de afmetingen en de looproutes. Er moet genoeg ruimte zijn om met meerdere mensen gebruik te maken van de keuken, je moet achter elkaar langs kunnen lopen en niet in de knel komen met kastjes die niet tegelijkertijd open kunnen.

Door het maken van een plattegrond van de keuken kun je inzichtelijk maken of een eiland tot de mogelijkheden behoort. Je ziet dan meteen hoeveel loopruimte er overblijft en of welk formaat kookeiland in jouw geval het meest geschikt is. Zo’n plattegrond maken kun je prima zelf met behulp van een online tool of met potlood en papier.

LEES OOK
Ergonomie in de keuken

Soorten kookeilanden

Het ene kookeiland is het andere niet en dat biedt misschien onverwachte mogelijkheden, ook in een kleine keuken. Er zijn vier soorten eilanden die natuurlijk ook met elkaar gecombineerd kunnen worden:

  • schiereiland
  • werkeiland
  • kookeiland
  • spoeleiland

Schiereiland

Heb je een lange, smalle keuken, dan is een schiereiland een goede optie. Het eiland staat dan met een zijde tegen een muur aan en neemt daardoor niet alleen minder plek in, het doorbreekt ook de lengte en sluit de keuken optisch af. Vaak wordt een schiereiland gebruikt als bar (ideaal voor een snel ontbijt of kop koffie in de ochtend) of extra werkblad. Maar Je kunt er natuurlijk ook aan koken.

Heb je een muur tussen de keuken en de woonkamer? Dan zouden wegbreken best een optie kunnen zijn. De kamer wordt er lichter en groter van en een schiereiland is er ideaal. Nog een voordeel van een schiereiland: je kunt gebruik maken van de leidingen en stopcontacten in de muur, zo hoef je minder te verleggen.

Werkeiland

Wil je graag een eiland in de keuken, maar is het omleggen van leidingen voor water en stroom geen optie? Dan kun je het kookeiland inrichten als werkeiland. Er hoeft hiervoor geen grote verbouwing plaats te vinden en je krijgt er toch meer werkruimte en gezelligheid bij. Het is ook een ideaal eiland voor een bargedeelte.

keuken inspiratie
Muurverf Belgian Wilderness van Pure & Original. Schilderij links zelfgemaakt, rechts van Snar. Bankje, lampen en zwarte barkruk Marktplaats. Rotan barkruk kringloop. Keukenkasten Ikea, geverfd in Railings van Farrow & Ball. Marmeren blad (Fior di Bosco) Lapis Labor. Zwart dienblad achter fornuis familiestuk. Houten beeld van Hilda’s opa. Schildpad cadeau gekregen. Overig onbekend.
vtwonen special zomerhuizen 07-2021 | bar met houten barkrukken en een schouw
Keuken op maat gemaakt van hout, afgewerkt met beton ciré. Krukken op maat gemaakt. Hanglampen Sicilia Sarah Lavoine. Overig onbekend.

Kookeiland

De naam zegt het al: aan een kookeiland gaat ook daadwerkelijk gekookt worden. Bij het aanleggen van een nieuw eiland ligt elektrisch koken het meest voor de hand. Houd hier rekening mee, want voor bijvoorbeeld inductie heb je een perilex-aansluiting nodigt en dit betekent vaak een uitbreiding van de stoppenkast. Ook de bedrading moet onzichtbaar naar de keuken worden geleid. Dit brengt extra werk en kosten mee. Ook de manier van afzuigen is nog een vraagstuk bij een kookeiland. Een kookeiland met alle functies vind je vaak terug in een woonkamer met een open keuken.

LEES OOK
Van gas naar elektrisch: kies je voor keramisch of inductie?

Spoeleiland

Niet koken, maar wel een spoelbak in het eiland? Dan heb je een zogenaamd spoeleiland. Handig als je aan de andere kant van de keuken de kookplaat hebt en zo beide functies bij elkaar in de buurt hebt. Ook als er wordt gegeten en geborreld aan het eiland, is het fijn als je een kraan in de buurt hebt. Er wordt steeds meer gekozen voor een XL spoelbak, in plaats van een dubbele. Vaak hebben deze grotere spoelbakken een ingebouwd afdruiprek en snijplank. Trouwens, heb je de ruimte, dan zou je ook voor twee spoelbakken kunnen gaan: eentje in het eiland en de ander in het keukenblok. Met een gezin heel handig. 

Uiteraard kun je de verschillende eilanden ook met elkaar combineren. Ga je aan het eiland koken en spoelen? Zorg dan voor genoeg werkruimte aan beide kanten van de twee functies is. Ook als je aan het kookeiland wilt eten. Bij het koken is spetteren meestal inbegrepen en dan is voldoende afstand wel zo veilig. 

keuken inspiratie blauwe tegels
Dtile keuken zelfgemaakt. Kraan Nivito. Houten groenteschaal Hema. Snijplank Ikea. Dutchbone fauteuil Loods 5 Garage. Barkrukken Kave Home Farley. Hanglampen Made.Koelkast M-system. Afzuigkap, apparatuur en inductieplaat Ikea. Natuurbehang Hornbach. Overig onbekend.
vtwonen special zomerhuizen 07-2021 | keuken met bar en twee barkrukken
Koeienhuid van de nguni-koe lokaal gekocht. Barkrukken Houtlander. Lamp op aanrecht The Frozen Fountain. Fruitschalen op pootjes lokaal gekocht en zelf geverfd. Groene, lage braadpan op plank Terra. Cotto Sambonet. Roze etagère op aanrecht Rotary Tray Vitra. Overige servies en keukenspullen her en der verzameld.

Afmetingen van een kookeiland 

Hoe groot een kookeiland is, ligt aan het soort eiland en aan jouw wensen. Maar of je nu een groot of klein keukeneiland wordt, houd in ieder geval rekening met deze afmetingen bij het kiezen van een keukeneiland:

  • Zorg ervoor dat je minstens 120 cm afstand houdt tussen tegenover elkaar liggende werkvlakken. Zo kun je samen in de keuken staan zonder elkaar in de weg te lopen.
  • Wanneer je wilt kunnen zitten aan het keukeneiland, houd dan rekening met een werkbladdiepte van 140 centimeter. Een bar is het meest gebruikelijk bij een werk- of spoeleiland. Als er ook gekookt wordt aan het eiland, zorg dan voor genoeg afstand vanwege het spetteren.
  • Barkrukken hebben meestal een hoogte van 95 centimeter.
  • De breedte van een kookeiland is natuurlijk afhankelijk van het aantal keukenkastjes. Wil je aan beide kanten diepe keukenkasten, dan moet het kookeiland ongeveer 130 centimeter diep zijn. Kies je voor minder diepe keukenkasten, dan is de minimale diepte 110 centimeter.
  • Teveel ruimte rondom een kookeiland is ook weer niet handig, je wilt ook teveel hoeven te lopen van bijvoorbeeld de spoelbak naar de kookplaat. 

Wat kan er allemaal in een kookeiland?

Je kunt het zo gek niet noemen of het kan in een kookeiland, het ligt dus aan jouw wensenlijst. Een compleet kookeiland waarbij verschillende functies worden gecombineerd bevat meestal een kookplaat, afzuigkap, spoelbak en vaatwasser. Daarnaast bevat een kookeiland kasten, lades en/of open vakken. Hierin kun je servies stapelen dat vaak wordt gebruikt of je favoriete kookboeken neerleggen. Stopcontacten zijn uiteraard onmisbaar. Ga je voor het luxe pakket, dan kun je denken aan een kokendwaterkraan, wijnkoelkast en inbouwapparatuur zoals een stoomoven en airfryer. De sky is the limit, maar jouw budget heeft er natuurlijk ook eentje.

Voor- en nadelen van een kookeiland

Natuurlijk is een kookeiland niet voor iedereen en voor elke ruimte de beste oplossing. We zetten daarom de belangrijkste voor- en nadelen even op een rij.

Voordelen van een keukeneiland

  • Je hebt veel werkruimte en kunt met meerdere mensen tegelijk in de keuken werken.
  • Je hebt veel bergruimte rondom.
  • Het is een gezellige ontmoetingsplek voor familie en vrienden
  • Het brengt instant sfeer en luxe.
  • In een open keuken verbindt het de woonkamer en keuken met elkaar.

Nadelen van een kookeiland

  • Je gebruikt meer meters dan bij bijvoorbeeld een hoekkeuken.
  • Een keukeneiland is meestal open waardoor je rommel in het zicht hebt.
  • Voor een spoelgedeelte en fornuis in het eiland moeten er leidingen onder de vloer worden aangelegd, dit brengt gedoe en kosten met zich mee.

vtwonen 03-2020 | Binnenkijken tussenwoning Haarlem keuken
Keuken met op maat gemaakte fronten van iepenhout, werkblad en vloer van Belgisch hardsteen. Kraan Karwei, apparatuur Smeg. Hanglamp en vloerkleed Brilman Design. Wandlampen Bailey. Vitrinekastje Marktplaats, zeepbakje Foekje Fleur. Pot Ikea. Snijplanken Brood & Plank, Ikea, Sissy-Boy. Lepelpot FairForward, onderzetters kringloop, vaasje aan muur Serax, vintage schaal cadeau gekregen, tas Etos, melkschuimer Nespresso, theepot en -licht Jang van Bredemeijer. Vogeltjes souvenir uit Portugal. Tegels Kol Haarlem, KLM-huisjes gespaard door Sanne.
vtwonen 12-2016 | industriële keuken met zwart aanrecht en houten werkbank
Dtile keuken zelfgemaakt. Kraan Nivito. Houten groenteschaal Hema. Snijplank Ikea. Dutchbone fauteuil Loods 5 Garage. Barkrukken Kave Home Farley. Hanglampen Made.Koelkast M-system. Afzuigkap, apparatuur en inductieplaat Ikea. Natuurbehang Hornbach. Overig onbekend.

Afmetingen van een kookeiland

Hoe mooi en gezellig ook, een kookeiland neemt natuurlijk wel wat plaats in. De ideale doorloop is 100 centimeter en ook voor het kook- en spoelgedeelte heb je de ruimte nodig. Kies je voor een kookplaat, houd er dan rekening mee dat het kookeiland minimaal 100 centimeter diep moet zijn in verband met spatten.

Is een kookeiland praktisch?

Een kookeiland is alleen praktisch al er rekening is gehouden met de benodigde bewegingsruimte en meest praktische routing. Als je voor een kookeiland moet inboeten op comfort en ruimte, dan zul je er op den duur spijt van krijgen. Let er daarom goed dat het eiland niet te dicht op de muur of het keukenblok staat en zorg dat de drie meest gebruikte plekken in de keuken – de kookplaat, gootsteen en koel/vriescombinatie – bij elkaar in de buurt zijn. De oven en de koelkast houd je juist weer zover mogelijk bij elkaar uit de buurt, zodat de warmte van de oven de koelkast niet in de weg zit.

Over praktisch gesproken: heb je  ooit gedacht aan een werkeiland met wielen? Zo kun je ‘m verplaatsen als dit nodig is of zelfs naar buiten rijden in de zomer. Hallo buitenkeuken!

Een kookeiland voor iedere stijl

Een kookeiland heeft als verbinder tussen de keuken en woonkamer een belangrijke rol in het bepalen van de sfeer van het huis. De materiaalkeuze en de kleur van het kookeiland heeft veel invloed op de stijl en maakt dat je jouw stempel er goed op kunt drukken. Voor een industriële stijl kies je voor staal en donkere tinten, in een moderne keuken voor zwart, grijs of wit en in een landelijke keuken staat een robuust houten eiland prachtig.

Wil je echt een statement maken met het eiland? Dan zijn marmer en terrazzo prachtig. Maar wees ook niet bang om materialen te combineren. Zo kan een betonnen eiland mooi overgaan in een houten eettafel. En wat dacht je van een eiland dat helemaal betegeld is? Wanneer je liever de rust behoudt in de keuken, maar niet bang bent voor een blikvanger, dan zou je ook voor een basic eiland kunnen kiezen en met de barkrukken verrassen. Er is zoveel mogelijk, laat je hierover goed informeren in de winkel. 

LEES OOK

Geen idee wat jouw keukenstijl is? Doe hier de test

Kosten van een kookeiland

Genoeg ruimte is misschien een ding, maar een keukeneiland vraagt ook om voldoende budget. Verbouw je de keuken en plaats je een kookeiland, dan moet er leidingen voor de afvoer, elektra en het gas en water worden verlegd. Een aardige klus bij de meeste betonnen en houten vloeren. Met name de voorbereidingen, maar ook bijvoorbeeld alternatieve manieren van afzuigen, zorgen ervoor dat je minstens 7500 euro kwijt bent voor een kookeiland. Een schiereiland waaraan wordt gekookt is iets minder duur: de kosten hiervoor zijn ongeveer 6000 euro.

LEES OOK
Wat kost een nieuwe keuken?

Meer opbergruimte in een keukeneiland

Een keukeneiland betekent meestal extra opbergruimte en daar kun je nooit genoeg van hebben. Vooral in lades kun je ontzettend veel kwijt, zelfs dertig procent meer dan in een kast met een deurtje. Maak ook gebruik van indelingssystemen, om alle lades zo efficiënt mogelijk in te delen. Of het nu een pan, kaasschaaf of pak rijst is. Maak eerst een inventaris van je keukengerei en bereken dan hoeveel opbergruimte je nodig hebt. Ook de maten, want een taartvorkje neemt minder plek in dan een soeplepel.

LEES OOK
Vijf alternatieven voor een keukeneiland

Kookeiland met bar

Wil je een eet- of werkplek aan het eiland? Groot gelijk! Het is de ideale plek voor een bar waar je even snel een kop koffie drinkt of kunt ontbijten. En bij feestjes is het de gezelligste plek in huis. Zorg wel voor voldoende ruimte tussen een eventuele kookplaat en het zitgedeelte en let op dat het blad genoeg oversteekt zodat je je benen eronder kwijt kunt. Ook de zithoogte is er eentje om rekening mee te houden. Een barkruk is meestal 95 centimeter hoog.

Verlichting boven een kookeiland

Verlichting in de keuken heeft meestal een functionele en sfeerfunctie. Dit geldt ook lampen boven een kookeiland: je wilt er goed kunnen zien wat je aan het doen bent, maar wordt er niet gekookt dan hoeft het eiland niet in de spotlights te staan. Neem het lichtplan meteen mee bij de plannen voor een nieuw kookeiland, zo kun je rekening houden met de benodigde aansluitingen.

Dimbare spots zijn ideaal boven een kookeiland. Ze nemen niet het zicht weg, zorgen voor een goed zicht op het werkblad en kunnen gedimd worden naar een sfeervoller licht. Heb je gekozen voor een afzuigkap boven het eiland. Dan zit de verlichting daar ook vaak in geïntegreerd. Het voordeel van inbouwspots of opbouwspots is ook dat ze recht boven het eiland hangen en daardoor niet ervoor zorgen dat je in je eigen schaduw staat.

Geen fan van spotjes? Dan kun je natuurlijk ook voor hanglampen kiezen. Zorg dat je er onderdoor kunt kijken en dat ze minstens 175 cm van de grond hangen, zodat je je hoofd niet snel zult stoten. Kies voor lampen die je goed kunt schoonmaken, want dat is wel een vereiste in de keuken. Stoffen lampen zijn minder geschikt.

LEES OOK
Zo maak je een lichtplan voor de keuken

Afzuigkap boven kookeiland

Wanneer er wordt gekookt aan het kookeiland, dan is een afzuigsysteem omisbaar. Er zijn grofweg twee keuzes:

  • een afzuigkap aan het plafond (en dus in het zicht)
  • een afzuigsysteem weggewerkt in het aanrechtblad

Bij een afzuigkap kun je kiezen voor aansluiting op het luchtafvoersysteem of een recirculatiesysteem. Bij recirculeren heb je geen afvoer naar buiten nodig, omdat een actieve koolfilter de kookdampen absorbeert en filtert en ze daarna terug de ruimte instuurt. Kies je voor zo’n eilandafzuigkap, houd er dan rekening mee dat deze bijna altijd 90 centimeter breed is. Iets duurder, maar misschien ook nog een optie: een plafondafzuigkap die in hoogte verstelbaar is. Zo kun je ‘m naar boven duwen als je ‘m niet gebruikt.

vtwonen 07-2021 | roze keuken met bloemen boeket en zilveren keukeneiland met afzuigkap en planten | fortwachtershuis | binnenkijken
Karen aan het kookeiland van rvs en eikenhout. Apparatuur Smeg. Op maat gemaakte keuken met fronten van zink. Lamp Modular. Kunst Vanessa Beecroft. Wandbord meegenomen uit Australië. Roze muurverf Histor S0540-R30B. Overig herkomst onbekend.

Bij een afzuigsysteem dat verborgen zit in het aanrechtblad of de kookplaat worden vieze luchtjes naar beneden afgezogen voordat ze de kans krijgen naar boven te stijgen, het zogenaamde downdraft. Misschien wel de mooiste manier, maar het is wel een wat prijziger alternatief. Ook bij downdraft kun je kiezen voor recirculatie of aansluiting op het luchtafvoersysteem. Kook je op gas? Dan is het downdraft afzuigsysteem in het aanrechtblad niet geschikt in verband met brandgevaar.

Er is naast deze twee meest voorkomende ook nog de mogelijkheid om een afzuigsysteem in het plafond te maken, maar meestal werkt dit minder goed omdat de afstand tot de kookplaat te groot is.

Waar laat je stopcontact in kookeiland?

Je ontkomt niet aan minstens een stopcontact in het keukeneiland als je het gaat gebruiken als werk- of kookeiland. Ook als je het als extra aanrechtblad gebruikt is het handig als je een mixer of ander keukenapparaat kunt aansluiten. Is het kookeiland echt alleen bedoeld als plek om te eten of bij elkaar te komen met familie en vrienden, dan zou je het achterwege kunnen laten. 

Bepaal hoeveel stopcontacten je nodig hebt voordat de plannen voor het kookeiland definitief zijn. Zo kun je er meteen bij de aanleg rekening mee houden en de stopcontacten mooi (laten) wegwerken. De stopcontacten kun je in het werkblad of aan de zijkant van het eiland laten plaatsen, maar net wat je mooi en praktisch vindt. Check ook een zogenaamd pop-up stekkerblok, deze wordt weggewerkt in het aanrechtblad en trek je naar boven als je ‘m nodig hebt. Ze zijn er voor meerdere stekkers en ook aan te vullen met bijvoorbeeld een oplader voor je mobiel. 

Inspiratie voor een kookeiland en schiereiland

Zien hoe anderen een kookeiland hebben geïntegreerd in de keuken? Hieronder vind je een aantal binnenkijkers die je zeker op een idee zullen brengen.

Kookeiland in een kleine keuken

Ook als het schrapen met de vierkante meters is, dan nog hoef je een kookeiland niet van je wensenlijstje te verwijderen. Je kunt kiezen voor een bescheiden eiland, een zijde tegen de muur plaatsen – het schiereiland – of het eiland combineren met een andere functie in de keuken. Een eettafel en bar combineren prima met een keukeneiland. Het eiland kan ook zomaar een oude werkbank, trolley of antieke kast zijn. Zo heb je een blikvanger en extra werkruimte.

En denk ook out of the box, want is het misschien mogelijk om een muur door te breken? Zonder die tussenmuur bij de keuken zou het zomaar kunnen dat het keukeneiland waar je al zolang van droomt een serieuze optie is.

nog meer: wooninspiratie