Wooninspiratie

Houtkachel of open haard? De belangrijkste verschillen om de juiste keuze te maken

vtwonen Weer verliefd op je huis aflevering 9 seizoen 23 2025, stylist Liza in Apeldoorn, zitkamer
vtwonen Weer verliefd op je huis aflevering 9 seizoen 23 2025 | styling Liza Wassenaar | fotografie Sonja Velda
Leestijd 4 minuten
Lees verder onder de advertentie

Wat is het verschil tussen houtkachel en open haard?

Een houtkachel is een losse, afgesloten unit die op verschillende plekken in een ruimte geplaatst kan worden, terwijl een open haard op een vaste plek wordt ingemetseld en – zoals de naam al doet vermoeden – niet is afgesloten. Dit is dan ook meteen het belangrijkste verschil.

In huizen waar nog geen open haard aanwezig is, wordt vaak voor een houtkachel gekozen vanwege de flexibele plaatsingsmogelijkheden, de veiligheidsnorm, het hoge warmterendement en de verschillende designs. Een houtkachel heeft dus aanzienlijk meer voordelen dan een open haard.

Soorten houtkachels

  • Vrijstaande houtkachel: dit zijn flexibele houtkachels met een afvoerpijp aan de voor- of achterkant. Dit type kachel kan zowel staan als hangen en is verkrijgbaar in vierkante, rechthoekige of ronde vormen.

  • Inzet houtkachel: deze kachels worden op een vaste plek volledig in de muur geplaatst.

  • Tunnel houtkachel: een ingebouwde houtkachel, maar dan met een opening aan twee kanten. Deze houtkachel wordt daarom vaak in het midden van een ruimte geplaatst.

  • Inbouw houtkachel: dit type is een mix van de inzet- en tunnelkachel. De kachel wordt in een vaste unit aan de muur geplaatst, maar steekt een stuk uit. Daardoor kan hij vanaf verschillende kanten bekeken worden. Eigenlijk een moderne variant op de open haard zoals we die van vroeger kennen.

  • Buiten houtkachel: een losse houtkachel die bestand is tegen de elementen.

Lees verder onder de advertentie
Houtkachel Ivar van Dik Geurts. Antieke zandstenen schouw van handelaar in oude bouwmaterialen. Houtmand ’t Achterhuis, Spiegel Lifestyle. Lamp Tense van New Works. vtwonen Landelijk 02-2025 | styling Marianne Luning |fFotografie Tjitske van Leeuwen
vtwonen Landelijk 02-2025 | styling Marianne Luning |fFotografie Tjitske van Leeuwen

Warmterendement van een open haard en houtkachel

In de regel geldt dat een open haard het laagste rendement heeft: 90 procent van de warmte verdwijnt via de schoorsteen de buitenlucht in. Een traditionele houtkachel doet het met 50 procent beter, maar is nog steeds geen efficiënte warmtebron. Gelukkig zijn houtkachels in de afgelopen jaren sterk verbeterd. Een moderne variant heeft een rendement dat schommelt tussen de 70 en 75 procent. Duurdere modellen kunnen zelfs een rendement van 90 procent halen, mits het juiste hout wordt gebruikt en het vuur op de meest efficiënte manier wordt gestookt.

De winst in het rendement zit ’m vooral in de verbrandingskamer: rook wordt bij moderne kachels nogmaals door het vuur gestuurd, waardoor alle houtdeeltjes maximaal verbranden. Een andere truc: frisse lucht die in de kachel wordt gezogen, wordt eerst opgewarmd voor het richting het hout wordt gestuurd. Dit zorgt voor een efficiënte verbranding. Houtkachels die voorzien zijn van een speksteen hebben nóg een troef in handen: de steen heeft het natuurlijke vermogen om makkelijk op te warmen en lang warmte af te geven.

Lees verder onder de advertentie

LEES OOK
De open haard als blikvanger: 10 stijlvolle manieren om hem te integreren

Wat is het benodigde vermogen van de houtkachel?

Kies je voor een houtkachel? Bedenk dan dat een te kleine kachel in een grote ruimte niet werkt. Maar een te grote kachel in een kleine ruimte kan ook zorgen voor een laag rendement. Het vermogen van een houtkachel wordt gemeten in kilowatt (kW). Hoeveel kW jij nodig hebt, hangt af van de vierkante meters en de hoogte van de ruimte, isolatiekwaliteit en het doel van de kachel (sfeer of functioneel). Dit is een handig overzicht waarmee je kunt bepalen welk type houtkachel je nodig hebt.

vtwonen 08-2013 | styling Marianne Luning | fotografie Tjitske van Leeuwen
vtwonen 08-2013 | styling Marianne Luning | fotografie Tjitske van Leeuwen
Lees verder onder de advertentie

Kun je een houtkachel zomaar overal plaatsen?

Een houtkachel kun je zeker niet zomaar overal neerzetten. Dit zijn de aandachtspunten:

  • Zorg voor een goed werkend rookkanaal. De afvoerpijp zorgt dat schadelijke stoffen naar buiten worden afgevoerd. Om dit proces in gang te zetten, is voldoende trekkracht essentieel. Zorg daarom dat de pijp niet teveel bochten bevat en regelmatig schoongemaakt wordt.

  • Plaats de kachel op een hittebestendige vloer of op een vloerplaat.

  • Zorg voor voldoende ruimte rond de kachel. Hoeveel ruimte dit is, hangt af van het type kachel. Laat je daarover goed informeren door de leverancier.

  • Zorg voor voldoende ventilatie. Frisse lucht is een basisbeginsel om een houtkachel goed te laten branden: zonder frisse lucht geen vuur.

  • Ben je niet handig? Laat dan altijd een monteur het werk voor je doen. Veel verkopers van houtkachels bieden ook de mogelijkheid om de installatie door vakmensen te laten uitvoeren.

  • Houd rekening met de buren. De verbranding van hout kan voor veel last zorgen bij mensen met ademhalingsproblemen. Check daarom bij de buren of zij geen probleem hebben met een houtkachel en verdiep je ook in de regels die de gemeente heeft opgesteld voor de rookafvoer.

LEES OOK
Zelf maken: een tuinhaard en pizzaoven ineen

Lees verder onder de advertentie

Shop must-haves voor een knusse hoek bij de haard

Delen: