Aanbouwen: er mag best veel zonder vergunning
Een uitbouw van de woonkamer of keuken, een serre of veranda plaatsen, een extra verdieping bovenop je woning: het valt allemaal onder aanbouwen en uitbouwen. Een ding is altijd zeker: je moet checken of je een vergunning nodig hebt. In het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) is bepaald wat er vergunningsvrij mag worden aan-, op- en bijgebouwd, en dat valt niet tegen. Wel zijn er natuurlijk beperkingen, en moet je bouwen volgens de regels van het Bbl. En het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek. Let op: hier ben je als bewoner zelf verantwoordelijk voor, en dus niet de aannemer. Vergunningsvrij betekent namelijk niet regelvrij.
Of je een vergunning nodig hebt, ligt aan veel verschillende facturen:
De plaats van de aanbouw: je mag alleen vergunningsvrij bouwen aan de achterkant of zijkant van de woning. Dit achtererfgebied begint al een meter vanaf de voorgevel en wordt aan de achterkant begrensd waar het perceel afloopt, door de zogeheten erfgrens. Woon je in een tussenwoning, dan gaat het dus om de achtertuin. Bij een hoekhuis hangt tot hoe ver je mag bouwen af van wat er aan je tuin grenst: de openbare ruimte (zoals een straat of park), een sloot of een natuurgebied? Daarvoor zijn aanvullende regels bedacht.
Het formaat van de aanbouw: maximaal 50% van het achtererf en maximaal 4 meter diep.
Hoogte van de aanbouw: niet hoger dan 30 cm boven de verdiepingsvloer.
Je woning: is het een monument of staat het in een beschermd stads- of dorpsgezicht? Grote kans dat je geen vergunning krijgt.
Specifieke regels: afhankelijk van je locatie en situatie kun je ook andere regels krijgen.
Tip: dé manier om meer zekerheid te krijgen over een vergunning voor je aanbouw, is door via deze link een Vergunningcheck uit te voeren.
LEES OOK
Wat extra m2 graag! Zo pak je een uitbouw en aanbouw aan
Hoe hoog en hoe groot?
Je achtererfgebied mag niet helemaal worden volgebouwd. Beslaat het 100 m² of minder, dan kun je de helft bebouwen (daarboven worden er nog extra percentages bij opgeteld). Even een rekenvoorbeeld: stel dat het om een tuin van 7×10 meter gaat dan heb je dus een achtererfgebied van 70 m² en mag je daar 35 m² van bebouwen. Bovendien mag de aanbouw maximaal 4 meter diep zijn.
Maar hoe hoog mag zo’n aanbouw dan worden? De basisregel is dat een aanbouw aan de achtergevel hoogstens 30 cm boven de vloer van de eerste verdieping mag uitkomen. Een gebouw dat helemaal losstaat van je huis, op meer dan 4 meter afstand van de gevel en meer dan 3 meter afstand van de erfgrens, mag maximaal 5 meter hoog zijn. Tot slot gelden er regels voor de vorm en de hellingsgraad van het dak. Allemaal om te voorkomen dat een bijgebouw zonlicht of daglicht wegneemt, niet alleen in je eigen huis maar ook bij de buren – het moet natuurlijk wel extra leefplezier opleveren voor iedereen.
Waar gebruik je de aanbouw voor?
Als een aanbouw vastzit aan het hoofdgebouw, mag je die gebruiken als keuken, woonkamer of serre. Staat hij los van het huis – op meer dan 4 meter afstand – dan is hij voor ‘ondergeschikt gebruik’, zoals een berging, garage of kas. Al houdt niemand je tegen om je schildersezel in die berging, garage of kas uit te klappen.
Wél een vergunning: balkon aanbouwen
Voor de aanbouw van een balkon heb je wel een vergunning nodig, omdat het aanzien van de gevel erdoor verandert, er speciale eisen zijn voor de constructie van de balken die het balkon op zijn plaats houden, of – wanneer het om een balkon bovenop een aanbouw aan de achterkant gaat – omdat je boven de vastgestelde hoogte van 30 cm boven de eerste verdieping uitkomt. Ook gelden er veiligheidseisen voor de balustrade, die een minimale hoogte moet hebben. Wel kun je er veel kanten mee op. Idee: een weinig gebruikt, vast balkon van baksteen bovenop een erker kan worden verbouwd tot kleine serre met hetzelfde vloeroppervlak. Niet minder daglicht, wel meer ruimte: daar doe je elke kamer een plezier mee.
LEES OOK
Balkon inrichten: je kunt meer met een balkon dan je denkt
Vergunningsvrij: dakkapel
Heb je een bovenwoning of wil je meer ruimte op zolder? Dan denk je waarschijnlijk eerder in termen van een dakkapel om extra ruimte te winnen. Van een kamer onder een schuin dak heb je zo ineens veel meer plezier. Want wat eerst alleen als berghok dienst deed, wordt ineens een beloopbare ruimte met extra licht. Iets waar bijvoorbeeld ook prima een badkamer in past. Dakkapellen mogen vergunningsvrij worden gebouwd, zolang ze aan de achterkant zitten, een plat dak hebben en ondoorzichtige zijkanten. Wil je een dakkapel aan de voorkant of eentje met een alternatieve uitvoering, dan is wel een vergunning nodig voor de aanbouw (waartegen de buren dan nog steeds officieel bezwaar mogen maken).
Wil je een extra verdieping toevoegen aan je woning? Dan heb je vrijwel altijd een vergunning nodig. Het volume van je huis verandert niet alleen, ook het straatbeeld.
LEES OOK
Let the sunshine in: extra ramen toevoegen in huis
Wél een vergunning: erker
Voor een erker en dus aanbouw aan de voorkant of zijkant van het huis heb je wel een vergunning nodig. Ook al is hij maar een meter diep, zo’n erker levert veel op. Ten eerste krijgt de gevel er meer uitstraling door – aangezien er een hoek of een diagonaal naast de voordeur ontstaat – en een afdak boven de voordeur. Ten tweede verbetert het uitzicht dankzij de zijramen. Dan rest eigenlijk alleen de vraag: waar gebruik je zo’n erker voor? Een ingebouwde boekenkast tegen de smalle wand met een lees- annex dagdroombank onder het raam, inclusief lekkere kussens en een mooie lamp, is een prima invulling.
Vergunning aanvragen voor aanbouw
Wat voor aanbouw je ook overweegt, check altijd goed bij de gemeente en rijksoverheid of je een vergunning nodig hebt. Houd er rekening mee dat het aanvragen van een vergunning tijd kost. Meestal kost het zo’n 8 tot 12 weken verwerkingstijd, exclusief alle voorbereidingen.
