WORD ABONNEE

kies nú voor een abonnement met korting

abonneer nú met korting

Basisvormen in de tuin

Het ontwerp van een tuinplan vraagt om een structuur van lijnen, de zogenaamde basisvormen. Er zijn er tien: rechthoek, C-lijn, diagonale lijn, S-lijn, ruit en driehoek, vierkant, ovaal, cirkel, kruisende lijnen, smalle coulissevakken.

basisvormen

Teken een van de tien basisvormen in op het ontwerp of werk met uitgeknipte stukjes karton. Let op de verhoudingen, maak de vormen zeker niet te klein. Experimenteer met vormen die elkaar overlappen of met diverse combinaties van basisvormen.

1. Rechthoek

De rechthoek is misschien wel de meest toegepaste basisvorm voor een tuinontwerp. Een rechthoek zorgt voor een duidelijke indeling en dus rust in het ontwerp, maar kan ook wat statisch zijn. Meerdere rechthoeken kunnen goed haaks op elkaar gezet worden, elkaar overlappen of – voor een speelser effect – gecombineerd worden met vierkanten.

2. C-lijn

Een C-lijn of halve cirkel als basis geeft een ruimtelijk, open en heel vriendelijk effect. Trek met een passer een C-lijn op het ontwerp. Zet de punt van de passer op een logisch punt, zoals het midden van het huis. Of laat de lijn parallel lopen aan een ronde lijn in de gevel.

3. Diagonale lijn

Een diagonale lijn is heel krachtig qua vormgeving en geeft richting aan het ontwerp. De hoek van de lijn kan variëren, kies bij voorkeur een lijn die een hoek van 25 tot 45 graden met de gevel maakt. Probeer er een zichtlijn van te maken, met aan het eind bijvoorbeeld een bankje, een mooie pot of een kunstwerk. De blik volgt dan de lijn naar het eindpunt, en zo lijkt de tuin groter.

4. S-lijn

De S-lijn is een goede basisvorm voor een natuurlijke tuin, omdat die voor vlakken met organische vormen zorgt. De ‘harde’ lijnen van het perceel worden verzacht. Combineer verschillende S-lijnen zo, dat er vlakken met een mooie vorm overblijven.

5. Ruit en driehoek

De ruit en de driehoek zorgen voor een strak lijnenspel in de tuin en duidelijke geometrische vormen. Met de ruit als basisvorm maak je ook gebruik van de diagonale lijnen in de tuin, zodat deze vorm heel ruimtelijk werkt. In de meeste gevallen zullen er ook halve ruiten overblijven, een driehoek dus. Heel mooi, maar pas op dat er niet te veel kleine driehoekjes overblijven, want dan kan het ontwerp rommelig worden.

6. Vierkant

Het vierkant is een duidelijke geometrische vorm, die heel rustig overkomt. De vorm is statisch en niet zo ruimtelijk en daarom niet altijd geschikt voor een kleine tuin. In een grote tuin kan een vierkant juist gebruikt worden als heldere vorm om structuur te geven aan het ontwerp. Een vierkant is ook goed te gebruiken als contrast met ronde lijnen. Wees terughoudend met te veel symmetrie in de tuin, want dit kan ook saai zijn.

7. Ovaal

Het ovaal is een bijzondere, speelse vorm voor de tuin, met meer mogelijkheden dan met een ronde vorm. Een ovaal kan heel smal zijn of juist bijna rond. Het nadeel van een ovale vorm kan zijn dat er minder fraai gevormde gedeelten overblijven in de tuin, hoewel dit weer met een weelderige beplanting kan worden gecamoufleerd. Vooral met een langgerekt ovaal kan ook gebruik gemaakt worden van de diagonale lijn in de tuin.

8. Cirkel

De cirkel is een krachtige geometrische vorm in de tuin. Zeker in een kleine tuin werkt een cirkelvormig gazon of terras in het midden zeer ruimtelijk. De ronde lijnen zijn zowel naar buiten als naar binnen gericht, en je wordt als het ware vanzelf naar het middelpunt getrokken. Teken de cirkel zo, dat er langs de randen voldoende ruimte overblijft voor beplanting. In de hoeken van de tuin is dan nog extra ruimte voor bijvoorbeeld een klein schaduwterrasje of een ronde vijver. Denk ook eens aan verschillende concentrische cirkels als basisvorm of overlappende cirkels.

9. Kruisende lijnen

Kruisende lijnen zijn een prima keuze voor een formeel ontwerp met strakke buxushaagjes. In de middeleeuwse kruidentuinen en ook in renaissance-tuinen zie je deze vorm terug, vaak met een duidelijk centraal punt in de vorm van een put of een zonnewijzer. Een basis in de vorm van een kruis zorgt voor een symmetrische vlakverdeling als de lijnen in het midden van het perceel bij elkaar komen. Voor een speelser effect kun je het ‘kruispunt’ bewust uit het midden plaatsen. Zo’n indeling is ook geschikt voor een eigentijds ontwerp met grote vlakken.

10. Smalle vakken als coulisse

Enkele lange, parallel lopende lijnen zorgen voor coulissen in de tuin, vooral als er met wanden (hagen of muurtjes) gewerkt wordt. Deze basisvorm wordt niet zoveel gebruikt, maar is met een mooie invulling heel verrassend in de tuin. Je ziet niet alles in één keer en dat zorgt voor spanning.. Als de smalle vakken parallel lopen aan de gevel van het huis, ontstaat er echt een coulissewerking. Natuurlijk is het ook mogelijk de lijnen haaks op de gevel te zetten, de tuin zal dan langer lijken. Combineer – voor een verrassend effect – de lange, smalle vakken op enkele plaatsen bijvoorbeeld met een dwarslijn of zelfs met een cirkel.

nog meer: tuinieren