Maker Bianca Provoost
Wat Patroon opzetten en intinten (onder andere lijnen trekken en blaadjes ‘slaan’)
Waar Een atelier van de in 1907 gebouwde Delfts blauw-fabriek De Porceleyne Fles
Online royaldelft.com, @royaldelft_official
Verspreid over Delft staat het blauw-witte Delfts aardewerk in etalages en zijn gevels versierd met schilderingen die eraan refereren. Bianca Provoost lette er nooit zo op, maar toen ze een vacature zag voor plateelschilder – decorateur – bij Royal Delft, vielen de puzzelstukjes op hun plaats. ‘Ik verlangde naar de essentie van creëren en aardewerk beschilderen leek me perfect. Dat Delfts blauw zo verweven is met mijn stad, maakt het natuurlijk extra bijzonder.’ Sinds tien jaar is ze lid van het dertienkoppige schilderteam.
Van bier naar aardewerk
Delfts blauw ontstond in de zeventiende eeuw, als antwoord op het Chinese porselein dat via de VOC naar Nederland kwam. Dat Delft het centrum van dit specifieke aardewerk werd, kwam doordat bierbrouwerijen hier rond 1630 hun privileges kwijtraakten, met als gevolg vele vrijgekomen bedrijfspanden waar al een oven aanwezig was. De Porceleyne Fles is de enige die nog bestaat. Bianca: ‘We maken hier van alles, van klassieke tulpenvazen tot herdenkingsurnen waarin je de as van een dierbare kunt bewaren. Eenmaal gebakken is het aardewerk wit en ruw, en komt het bij mij terecht. Eerst omvouw ik het met een voorgevormd plastic sjabloon met gaatjes erin; het ponsief. Daarna wrijf ik er houtskoolpoeder op en als ik het ponsief weghaal, staan de contouren van het patroon er globaal op. Vervolgens ga ik schilderen. De ene keer nijntje, dan weer een patroon dat tatoeagekoning Henk Schiffmacher ontwierp. Juist die afwisseling maakt het spannend.’
“De ene keer schilder ik Nijntje, de andere keer een tatoeagepatroon”
In fases
Het gebruikte verfmengsel is een eeuwenoud recept en bevat voornamelijk kobaltoxide. ‘Als ik ermee schilder, is het nog zwart. Zodra ik het aardewerk aanraak met mijn penseel, absorbeert het de verf. Daardoor is er minimale ruimte voor correcties en moet ik dus heel geconcentreerd werken. Nadat ik klaar ben, wordt er een witte glazuurlaag overheen gespoten waardoor mijn schildering ‘verdwijnt’. Dan volgt de laatste fase: tijdens het tweede bakproces wordt de verf blauw door een chemische reactie en smelt het glazuur tot een transparante glaslaag, waardoor de tekening weer zichtbaar wordt.’
Even anders
Elke maand is er een DIY-avond voor de schilders. ‘Royal Delft-decoraties zijn rijk en verfijnd; we laten weinig leegtes over. Maar op zo’n avond pak ik het vaak anders aan. Dan gebruik ik kleuren die niet in de collectie zitten en beschilder ik bordjes met dieren of bijvoorbeeld lotusbloemen. Thuis hang ik die creaties op. Zo bouw ik ook aan mijn persoonlijke Delfts blauw-collectie.’