Ontdek het ambacht: glas blazen

Een bestseller ontwerpen is de droom van iedere designer. Het overkwam Klaas Kuiken al vroeg, met zijn eindexamenwerk. Bijna tien jaar na de lancering van zijn Bottle-collectie en vele ontwerpen later vraagt hij zich weleens af hoe het verder moet. Een gesprek over vrijheid, het verschil maken en een verschroeide kuif.

Maker Klaas Kuiken (klaaskuiken.nl)
Werkplaats Studio van 120 m² in voormalig textiellab in Arnhem
Techniek Ontwerpen, schetsen, programmeren, modellen maken, glasblazen, ijzergieten
Favoriete gereedschap ‘Mijn lijmpistool, ik heb er wel zes geloof ik. Ik plak alles aan elkaar met warme lijm.’

vtwonen 9-2019 | Ambacht Klaas Kuiken atelier groen glas | Ambacht glas blazen
In de bomvolle opslag – ‘ik heb ’m net opgeruimd’ – heeft Klaas een hoekje geannexeerd waar zijn eigenhandig gebouwde, computergestuurde piepschuimsnijder staat. ‘De onderdelen heb ik op AliExpress gekocht.’ Met hulp van een hittedraad snijdt het apparaat het piepschuim in de gewenste vorm. ‘Klinkt misschien ingewikkeld, maar dat valt reuze mee.’
Klaas Kuiken atelier buiten
‘Het maken van de flessen was een kwestie van trial-and-error. Het duurde wel een halfjaar voor ik überhaupt één goede bolling voor elkaar kreeg.’

Schot in de roos

Zevenhonderd graden Celsius. Zo heet moeten de vier ovens in zijn werkplaats worden voordat Klaas Kuiken zijn Bottles kan maken: de uitgestulpte groene flessen waarmee hij in 2010 afstudeerde aan de Arnhemse kunstacademie ArtEZ. Het glaswerk bleek een schot in de roos. In no time verdrongen (design)winkels en musea zich om de vrolijke flessen in hun collectie op te nemen. Het betekende de doorbaak van de jonge ontwerper, die op dat moment voor vijfenveertig euro per maand antikraak woonde. ‘Toen ik begon, had ik nog geen werkplaats. Ik werkte thuis. Bovendien wist ik níks van glas.’ Waarom dan toch dat materiaal? ‘Omdat het zo herkenbaar is. Om te onderzoeken wat ik er allemaal mee kon, heb ik mijn eerste oven gescoord – gratis via Marktplaats. Oorspronkelijk was het een keramiekoven die ik eigenhandig heb omgebouwd om er glas in te blazen.’

Hier ben ik meer uitvinder dan

ontwerper

vtwonen 9-2019 | Ambacht Klaas Kuiken atelier meubels design | Ambacht glas blazen
Klaas: ‘Ik zit nu in een geen-idee-fase. Soms ben ik bezig met glasblazen en overvalt me de vraag: what’s next? Ik kan iets maken wat duurzaam is, maar voor de aarde is het beter als ik helemaal niets maak. Dat klinkt deprimerender dan ik bedoel, maar het is wel iets wat me bezighoudt.’

Inspirerende bende

Je komt niet zomaar in de studio van Klaas: zijn Arnhemse werkplaats bevindt zich op een voormalig industrieterrein van Akzo Nobel, dat getransformeerd wordt tot ‘green campus’. Maar er is nog steeds een portier en een slagboom, die pas opengaat nadat je je naam en telefoonnummer hebt gegeven. De ontwerper deelt het oude textiellaboratorium met elf andere creatieven, van architecten tot interactiondesigners. Met kasten en halfhoge scheidingswanden is de benedenverdieping losjes verdeeld in studio’s; aan de zwarte tape op de vloer is te zien waar de ene werkplaats ophoudt en de andere begint. Op werktafels slingert gereedschap, bakken puilen uit van materialen en overal staan proefjes en prototypes in verschillende stadia van ontwikkeling. Het oogt als een inspirerende, eh, bende. ‘Die open indeling vind ik fijn’, zegt Klaas. ‘Je kunt makkelijk een praatje maken en gereedschap van elkaar lenen.’

vtwonen 9-2019 | Ambacht Klaas Kuiken atelier kantoor
Klaas Kuiken Lijmpistool
gereedschapswand

Met elke oven kan ik een fles

per dag maken

Gebruikte wijnflessen

Klaas heeft een vast ochtendritueel. Het eerste wat hij doet als hij ’s morgens om half negen de studio binnenkomt, is de afgekoelde flessen uit de ovens halen – ‘het afkoelen duurt bijna 24 uur’ – nieuwe erin plaatsen en de ovens aanzetten. ‘Pas daarna ga ik koffiezetten. Nu koop ik de flessen in omdat de vraag zo groot is, maar ik begon met gebruikte wijnflessen uit Italiaanse restaurants. Zij bewaarden die voor me. Mijn hele auto meurde naar wijn. Als jij bij je pizza een karafje wijn bestelt, komt het uit deze tweeliterflessen. Door ze in te snoeren met staaldraad en er met een compressor perslucht in te blazen wanneer de ovens op temperatuur zijn, bepaal ik waar het glas bolt. Door groen glas te gebruiken zie je hoe dun de bolling is; dat vind ik mooi.

vtwonen 9-2019 | Ambacht Klaas Kuiken glazen lamp | Ambacht glas blazen
‘Ik werk altijd aan meerdere projecten tegelijk. Zo ben ik bezig voor de boardroom van Capital C in de oude diamantbeurs in Amsterdam. Een vergadertafel, stoelen en kasten gemaakt van Marmoleum en gietijzeren verbindingsstukken. Voor Cor Unum experimenteer ik met keramiek gegoten in piepschuim. Dat moeten krukjes en bijzettafels worden.’
vtwonen 9-2019 | Ambacht Klaas Kuiken ateier groene vazen | Ambacht glas blazen
Begon Klaas met één tweedehands oven om de flessen mee te maken, inmiddels heeft hij er vier. Plus zijn meest recente aanschaf: een glanzend metalen keramiekoven waarin hij volop experimenteert met aardewerk. Klaas deelt het oude textiellaboratorium met elf andere creatieven, van architecten tot interactiondesigners. Er is een ‘vieze werkplaats’ 
met allerlei bankwerkmachines, een stofvrije 
kamer met een lasergestuurde snijmachine en 
een semiprofessionele fotostudio.
vtwonen 9-2019 | Ambacht Klaas Kuiken atelier oven
‘Het ijzergieten en glasblazen gebeurt niet hier, maar verder maak ik alles zelf. Een kachel is veel werk: eerst de mallen piepschuim snijden – met de hand, omdat dat een nonchalant effect geeft. Na het gieten moet ik alle onderdelen lossnijden, schoonmaken en vervolgens moet ik de deurtjes en de schoorsteen eraan lassen. Het kost me wel vier dagen om een kachel te maken, het gieten niet meegerekend. Meestal maak ik er drie tegelijk, dat gaat sneller.’

3x typisch Klaas

  1. Klaas voelt zich meer uitvinder dan designer. Het gaat het om het proces. ‘Meestal ontwerp ik proefsgewijs. Het is tof als je niet weet wat er gaat gebeuren, al makend dingen ontdekken. Bij de flessen zei iedereen: dat gaat je nooit lukken. Dan wil ik juist bewijzen dat het wél kan.’
  2. Klaas werkte altijd zeven dagen per week tien, twaalf uur per dag. Sinds hij een kind heeft met zijn vrouw Dyneke, Kobus van 2,5, heeft hij die drang minder. Nu werkt hij vier dagen per week.
  3. Klaas werkt graag in, zoals hij het zelf noemt, een ‘inspirerende bende’. Overal slingert gereedschap en materialen en prototypes.
nog meer: wooninspiratie